Doğru ve Etkili Sunum Nasıl Hazırlanır?

Bu yazımızda üzerinde duracağımız konu doğru ve etkili sunum hazırlamada ihtiyacımız olan nitelikler olacaktır. Konuya giriş yapmadan önce kendinize şu soruyu yöneltmenizi rica ediyorum. İster okulda olsun ister iş odaklı istersenizde herhangi bir kurum veya hizmet uğruna bir çözüm üretme adına benim yaptığım sunumlar, dinleyiciler üzerinde ne kadar etkili oluyor ve benim anlattıklarımdan ne anlam çıkarıyorlar?


Etkili sunum nasıl hazırlanır kısmında kendinize sormanız gereken kritik sorular bulunmaktadır. Bunlar;
Sunumu yaparken dinleyiciye asıl neyi anlatmaya çalışıyoruz?
Sunum sonrası dinleyicinin aklında kalması gereken püf noktalar nelerdir?


Sunumumuzu hazırlamadan önce dikkat etmemiz gereken bu adımlar sayesesinde konuya başlamadan önce sunumun amacını belirlemiş ve kabaca bir taslak hazırlamış oluruz. Bu soruları yanıtladıktan sonra içerik hazırlama kısmına değineceğim. İçerik hazırlarken dikkat etmemiz noktalardan en önemlisi doğru ve güvenilir kaynağı bulmak. Bunun içinde bilimsel makalelerden faydalanmak ve okuduğunuz makaleyi başka kaynaklardanda teyip edip görüşünüzü desteklemeniz gerekmektedir.


İçerik kısmının ikinci bir adımı olarak ise dinleyici kitlenizin o konu ile ilgili bilgi birikim ve alaka düzeyine göre daha teknik konulardan bahsetmek olacaktır. Asıl hedefimiz herzaman; dinleyiciye doğru bilgi ve anlayabileceği kadar bilgi sağlamaktır. Sunumumuzu hazırlarken ise kullanacağımız belli başlı teknikler olacaktır. Bunlar;

Giriş, Gelişme ve Sonuç

Materyal ve Araç kullanımı

Konum ve Hareket

İşlevsel Etkileşim

Ego ve Plaza Ağzından Uzak Durma

666 Kuralı

Orantı ve Görsel Düzen

Kontrast

Feedback

Sunum Nasıl Hazırlanır?


Giriş, Gelişme ve Sonuç


⦁ Giriş
Herşeyimiz hazır sunumumuza yeterince çalıştık ve dakikalar sonra sahneye çıkacaksınız. Sıra size geldi öncelikle özgüvenli duruşunuz ile dikkat çektikten sonra dinleyicilerin bütün dikkatini size vermelerini sağlamak için etkili bir giriş yapmalısınız. Bu kısımda ise karşımıza iki ayrı kavram çıkar “güdüleme” ve “haberdar etme”. Yani bu sunum dinleyiciye ne kazandıracak? Gerçek hayatta karşılarına hangi şekilde çıkabilir? bu tip sorulara yanıt ararken dinleyiciyi harekete geçirmiş oluruz ve size odaklanmasını sağlarız. Çok önemli bir kısım ise dinleyici sizin anlatıcaklarınızın içinde kendini bulması ve bir değer ifade etmesi sağlanmalıdır.


⦁ Gelişme
Gelişme bölümü bütün olayların gerçekleştiği bölümdür. Bu bölümde anlatıcaklarınız bütün teknik altyapıyla birlikte dinleyiciye aktarılmakta, tüm can alıcı noktalar dinleyicilerinize aşılanmalıdır. Giriş bölümünü anlatırken dinleyicide gördüğünüz ilgi alakaya ve teknik bilgi birikimlerine göre konu detayına inilmektedir. Zaten dinleyici konu ile ilgiliyse ve birazda teknik bilgisi varsa bu bölüm çok akıcı ve rahat geçecektir.


⦁ Sonuç
Sonuç bölümümüzde konu tekrar toparlanıp özet şeklinde dinleyiciye aktarılmalı, sunumunuzun kritik noktalarının altı çizilmeli ,çıkaracakları sonuçlar listelenmelidir. Sonuç kısmının en önemli özelliği ise dinleyici üzerinde dikkat etmesi gereken püf noktalar tekrarlanarak kalıcılığı ve asıl önemli noktalar vurgulanmalıdır.


Materyal ve Araç Kullanımı


Sunum yaparken dikkat edeceğimiz bir konu ise materyal ve araç kullanımıdır. Dinleyiciye konuyu ne kadar iyi anlatırsanız anlatın kalıcı olmasını istiyorsanız, mutlaka fiziksel, insanların elle tutabileceği bir yardımcı araç ile desteklenmelidir. Dinleyici kullandığınız materyali günlük hayatında tekrar gördüğünde bilinçaltında istemsiz bir şekilde sizin yaptığınız sunumu hatırlayacak ve dinleyicileriniz tarafından daha kalıcı olacaksınız. Sene olmuş 2020 hala bilgisayar başında sunumda yapmaya yatkın insanlar olduğunu istemsizce söyleyebilirim. Sunum kumandası kullanmanızı şiddetle tavsiye ediyorumki artık bu bir tavsiye değil zorunluluktur.


Konum ve Hareket


Bir üstteki yazıda bilgisayar başında sunum yapmaktan bahsetmiştik. Bu bizim x kişimiz olsun ve sahne önünde kullanıyla iletişim halinde beden dili jest ve mimiklerini etkili kullanan ses tonunu dinleyiciye vermek istediği mesaja göre ayarlayan y kişimiz olsun. Bu x ve y kişisi aynı sunumu hazırlasın. Kelimesi kelimesine aynı olan sunumu dinleyiciye aktardıklarında açıkça görebilirizki önemli olan ne anlattığın değil. Neyi nasıl aktardığındır.


Konum ve hareket sunum yapmada çok etkilidir. Etkili sunum yapan kişi; eline sunum kumandasını alıp sahnenin tamamına hakim olan ve sahneyi sanki onun eviymiş gibicesine dolaşarak sunumunu yapan kimsedir. Sunum nasıl hazırlanır diye kendinize soracak olursanız yüzde 60 ı konum ve hareketi çok iyi kullanmaktır.


İşlevsel Etkileşim


Bu madde sunum yapan kişi ile dinleyici arasındaki iletişimi daha etkili hale getirme, sunumu canlı tutması açısından çok etkilidir. Bu bölümü 2 adımda inceleyeceğiz.

Ruh Hali : Sunum yaparken sahnedeki canlı duruşumuz çok önemlidir. Sizin sunumunuzun içeriği ne kadar kuvvetli olur ise olsun bunu dinleyiciye donuk bir ruh hali ile anlatıyorsanız dinleyicinin size odaklanmasını sağlayamayacak dolayayısıyla verimli bir sunum gerçekleştiremeyeceksiniz.


Göz Teması : Sunumunuzu gerçekleştirirken olabildiğince dinleyici ile göz teması kurun . 10-12 saniyelik bir göz teması ile dinleyicinin size odaklanmasını sağlayacak ve kendisini daha değerli hissedip sorunuz varmı kısmında hiç çekinmeden kafasındaki soru işaretlerini sizinle paylaşacaktır. Kendisini göz temasından sonra daha rahat hisseden dinleyici sunumunuzun sonuna kadar sizi dikkatli bir şekilde dinleyecektir.


Ego ve Plaza Ağzından Uzak Durun


Sunumunuzu gerçekleştirirken herkesin anlayabileceği yalın bir dil kullanın. Sizin kullanacağınız avrupai kelimeler dinleyici tarafından çoğu kez tam anlaşılamamakta ve dinleyicinin söylediğiniz o cümlede takılı kalmasına sebep olabilir. Ayrıca plaza ağzı kullanmaya devam ettiğiniz müddetçe ilginin dağılacağını, dinleyicinin gözünde değer kaybedeceğinizi ve o kaybedilen değerin tekrar kazanılmasının o sunum içerisinde çok zor olacağını söyleyebilirim.


Plaza ağzından bir örnek verecek olursak;
“Mobil aplikasyonunda advertising service kullananlar kimler elleri görebilir miyim?” bu cümlede dinleyici mobil aplikasyon ne advertising service ne bunları düşünmeye başladıktan sonra ilgisini kaybedecektir. Advertising service Türkçesi Reklam servisi. Kabul ediyorum bazı kelimeler Türkçeye çevrildiğinde çok komik ve alakasız gözükebilir ancak Türkçe çok geniş kütüphaneye sahip bir dil, sizin o plaza ağzı kelimesini söyledikten sonra bile en azından açıkmasını basit bir şekilde dinleyiciye aktardığınızda bu da dinleyiciden + puan almanızı sağlacaktır. Sunum nasıl hazırlanır diye soru yönelticek olur iseniz kesinlikle bu maddeden uzak durmanızı tavsiye ederim.


666 Kuralı


666 kuralına gelecek olursam çok basit bir şekilde aşağıdaki 3 maddenin ortak sayısı 6 diye 66 kuralı demişler.
⦁ Her sayfada ortalama 6 satır olmalı.
⦁ Her satırda ortalama 6 kelime olmalı.
⦁ Her 6 sayfada bir görsel/grafik bulunmalı.


Orantı ve Görsel Düzen


Görsel Düzen; Sayfa düzeninizin 5 ana maddesinde yer almaktadır. Bu yüzden sunumumuzu hazırlarken bu maddelere dikkat etmek gereklidir. Bir sayfa farklı grafikler, görseller veya şekillerden oluşuyor ise görsel düzenleri kesinlikle birbirleriyle uyumlu olmalıdır. Nesneler simetrik olmalıdır. Bunun için sayfa yatayda ve dikeyde 3 e bölünmeli ve toplamda oluşan 9 bölüme göre yerleştirilmelidir.


Kontrast
Sunum boyunca kullandığınız ana bir şablon ve renk düzeniniz olmalıdır. Birbirleriyle alakasız renkle dikkat dağıtmakla birlikte kullanıcının odaklanmasını zorlaştıracaktır. Sunumunuzu gerçekleştireceğiniz ana renginizi belirledikten sonra Paletton, Adobe Color gibi araçlar üzerinden ana renginize uygun renk kombinasyonlarını seçip, seçtiğiniz renkleri kullanabilirsiniz.


Feedback


Sunumunuzu bitirdikten sonra dinleyicilerinize sunumdan beklentisi ve kazanımları hakkında bir feedback testi yapılabilir. Feedback testi ile dinleyici gözünden sizin performansınız ölçülür, hatalar ve eksikliklerinizi düzeltmenize yardımcı olacak bu feedback testi ile bir sonraki sunumlarınızda yapmamanız gereken hataları önceden düzeltebilme şansı yakalarsınız.


Unutmayınki herhangi bir konuda tecrübe kazanmak profesyonel bir şekilde o işi yürütmek istiyorsanız eleştirilere açık olmanız gerekir. Kendinizi geliştirmek için yapılacak her türlü eleştiriye açık olmanız gerekir.